chien tranh viet nam

Câu chuyện về chương trình phát thanh tâm lý chiến hướng đến mục tiêu là lực lượng viễn chinh mỹ ở việt nam, của đài phát thanh tiếng nói việt nam, đã trở thành một dấu ấn lịch sử khó quên trong suốt thời trai trẻ của những người mỹ từng tham chiến ở miền nam việt nam. Ngày hôm nay tri thức online xin được gửi đến các bạn, câu chuyện của nhà báo don north, người từng là phóng viên chiến trường của hãng tin mỹ ABC viết về câu chuyện này, bài báo được đăng trên tạp chí Newyork time với chủ đề, sự bí ẩn của nàng Hannah hà nội, người phát thanh viên bí ẩn nhưng hết sức gần gũi với những người lính Mỹ.

Hành trình trở thành Nữ hoàng tâm lý chiến của Miền Bắc Việt Nam

nang hannah hà nội
Chân dung nàng Hannah

Tên thật là Trịnh Thị Ngọ, nhưng cô ấy gọi mình là Thu Hương, tức “Hương của mùa Thu.” Còn chúng tôi những người lính viễn chinh Mỹ, gọi cô ấy là Hannah Hà Nội – giọng nữ chính trong chương trình tuyên truyền tâm lý chiến của Miền Bắc Việt Nam qua làn sóng phát thanh nhắm vào mục tiêu là các quân nhân Mỹ, đang có mặt trên khắp các chiến trường ở miền Nam Việt Nam, nhiệm vụ của Cô ấy là cố gắng thuyết phục chúng tôi rằng cuộc chiến tranh này là trái đạo đức và hãy buông bỏ vũ khí và trở về quê nhà.

Còn về phía chúng tôi, những người lính chúng tôi nhìn nhận Công việc của Hannah khiến người ta thư giãn pha chút lo lắng, chứ không phải dụ dỗ hay quyến rũ. Tiếng Anh của cô gần như hoàn hảo và có thể khiến tâm hồn của bất cứ gã đàn ông nào cũng sẽ phải “sa ngã” khi nghe tiếng cô ấy qua radio và dĩ nhiên họ chẳng thể nào quay lưng bỏ đi được. “Các anh có khỏe không, chàng lính Mỹ vô danh?”- cô ấy đã hỏi như thế trong một chương trình phát sóng vào tháng 06/1967. “Tôi thấy rằng hầu hết các anh đều không được biết nhiều về diễn biến của cuộc chiến, chẳng một ai cho các anh lời giải thích rành rọt cho sự hiện diện của các anh ở đây. Không gì khó hiểu hơn là bị ra lệnh bước vào một cuộc chiến để rồi phải mất mạng hay thương tật cả đời mà chẳng có lấy một ý niệm, dù là mờ nhạt nhất, về những chuyện đang xảy ra.”

Hannah sinh tại Hà Nội vào năm 1931. Thời Pháp thuộc Cha cô từng là ông chủ nhà máy thủy tinh lớn nhất Việt Nam. Cô ấy mê phim Mỹ. Bộ phim ưa thích của Hannah là Cuốn theo chiều gió, bộ phim mà cô ấy từng chia sẻ đã xem đến tận năm lần. Điều cô ấy mong muốn là thưởng thức những bộ phim mà không cần phải có thuyết minh bằng tiếng Pháp hoặc tiếng Việt, vậy nên phụ mẫu của cô ấy đã quyết định thuê gia sư riêng dạy cô tiếng Anh.

Năm 1955, Hannah gia nhập Đài Tiếng nói Việt Nam (V.O.V.), cơ quan truyền thông cũng như ngôn luận chính thức của nhà nước Việt nam dân chủ cộng hòa, trên tư cách là một tình nguyện viên. Sở hữu một Giọng Anh chuẩn không pha, ngữ điệu chính xác và vốn từ vựng phong phú đã sớm giúp cô nhận được chiếc ghế phát thanh viên chính thức, phục trách đọc các tin tức đến các quốc gia nói tiếng Anh ở châu Á. Năm 1965, khi những tiểu đoàn Thủy quân Lục chiến, lực lượng chiến đấu mặt đất đầu tiên của quân đội Mỹ, đổ bộ vào Đà Nẵng. thì Đài phát thanh của Miền Bắc Việt nam, cũng bắt đầu xây dựng chương trình tuyên truyền tâm lý chiến bằng tiếng anh nhắm vào các lực lượng quân đội Mỹ ở miền nam việt nam.

Những thính giả trung thành bên kia chiến tuyến

chien tranh viet namVào thời điểm đó, cuộc chiến đối đầu giữa hai miền Nam – Bắc qua làn sóng phát thanh đã trở thành chiến trường cực kỳ khốc liệt, với những chương trình phát thanh tuyên truyền chỉ trích lẫn nhau. Cả hai bên đều tận dụng mọi cơ hội với phương châm..Một tiếng nói bằng hàng ngàn viên đạn đại bác, bằng sức chiến đấu của hàng triệu người lính nhằm “Chiếm giữ tâm trí người khác và trái tim của họ sẽ theo sau,” cả hai bên bố trí hàng chục điểm phát thanh tuyên truyền, thong qua những hệ thống loa công xuất cực lớn, đặt dọc theo gianh giới trên vùng vĩ tuyến 17… Phát thanh các chương trình tâm lý chiến liên tục suốt 24/7.

Về phần chương trình phát thanh của Hannah, kịch bản của cô ấy được viết bởi các chuyên gia tâm lý chiến của Quân đội Bắc Việt cùng với sự hỗ trợ của các cố vấn người Cuba. Chương trình của cô sớm được kéo dài đến 30 phút và được phát sóng đều đặn ba lần một ngày.

Từ góc nhìn về chương trình như một thứ giải trí đơn thuần, Lính mỹ bắt đầu theo dõi chương trình cô ấy ngày càng nhiều và họ xem Cô ấy như một nguồn tin tức không bị kiểm duyệt. Hannah Hà Nội chính là người đưa tin về một trong những câu chuyện gây sốc nhất trong Chiến tranh Việt Nam – vụ thảm sát hàng trăm dân thường của lính biệt kích Mỹ ở làng Mỹ Lai năm 1968. Chỉ vài tuần sau vụ việc, Hannah đã nêu chính xác tên địa điểm và ước tính số thường dân thiệt mạng, nhưng có một chi tiết cô ấy và các cố vấn tin tức của mình đã xác định nhầm đơn vị Quân đội Mỹ tham gia, nhờ thế mà người Mỹ đã có cớ để phủ nhận tin tức và họ dùng nó để chỉ trích cơ quan tuyên truyền của Miền Bắc Việt đã bóp méo thông tin.

Lần đầu tiên tôi nghe giọng nói mượt như nhung của Hannah Hà Nội là vào tháng 09/1965, tại một căn cứ của lực lượng Đặc Nhiệm mỹ đồn trú ở An Lạc, nằm phía tây cách Nha Trang khoảng một trăm dặm. Là phóng viên tin tức, tôi thường đi tuần với nhiều nhóm dân quân người Thượng thiểu số và các cố vấn người Mỹ của họ. Lúc ấy, trời đã mưa rền rĩ suốt một tuần, thời tiết đã khiến cho chiếc máy bay chở hàng tiếp viện, phương tiện giúp tôi rời khỏi đây, đã không thể hạ cánh.

Mỗi tối, sau khi tuần tra khu vực xung quanh nới đóng quân, để giết thời gian, lính Mỹ chẳng còn gì để làm ngoài việc chơi vài ván bài, đọc sách, uống bia 333 và nghe đài. Ở vùng Tây Nguyên này, sóng phát thanh của Đài V.O.V. nghe rất to và rõ.

Đêm đó, Hannah đã cho phát xen kẽ những bài nhạc rock phương Tây với bản tin của mình. Bản We Gotta Get out of This Place của ban nhạc The Animals vang lên, tiếp theo sau đó là chất giọng ngọt ngào của Hannah: “Và sau đây là phần tin chiến tranh. Điểm qua thương vong của người Mỹ ở Việt Nam. Hạ sĩ Larry J. Samples, Canada, Alabama, … Trung sĩ Charles R. Miller, Tucson, Arizona, … Thượng sĩ Frank Hererra, Coolige, Arizona.”

Chương trình phát sóng của cô gần như chỉ toàn những tin tức chiến tranh được thổi phồng, cổ động việc chống lại mệnh lệnh cấp trên (frag) hay đào ngũ (AWOL), Chương trình của Hannah luôn được chào đón với tiếng cười có phần khiếm nhã của lính mỹ, khi ẩn ý rằng vợ/bạn gái của những người lính đang lừa dối họ. Nhưng khi cô ấy đọc các bài phỏng vấn của các phi công bị bắn hạ ở miền Bắc, hoặc những người Mỹ chống chiến tranh như ngôi sao điện ảnh Jane Fonda, thì lại được đón nhận bằng sự tức giận.

Đối với những người lính Mỹ đang sống trong tâm trạng chán chường, chương trình của Hannah là một nguồn giải trí hiếm hoi. Radio luôn được xem là một trong những món tài sản quý giá nhất của một người lính, chỉ sau khẩu súng của anh ta. Giống như báng súng, radio cũng được bảo vệ bằng cách bọc trong những dải băng đen đeo cạnh sườn. Lính Mỹ chỉ cười nhạo những nỗ lực của Hannah nhằm hù dọa họ, kêu gọi đào ngũ, hay đề nghị sát hại một sĩ quan chỉ huy. Nhưng họ vẫn luôn tự hỏi liệu cô ấy trông có đáng yêu như chất giọng của mình, và cũng có rất nhiều người thậm chí coi cô ấy là kẻ thù lớn nhất, chỉ sau lãnh tụ Miền bắc việt nam Hồ Chí Minh.

Vào những năm 1967, chương trình của Hannah thường xuyên phát thanh những nội dung nói về những lính Mỹ da đen. Trong một lần phát sóng, cô đã nói rằng “Một lính Mỹ da đen tại Việt Nam vừa từ chối trở thành nạn nhân của nạn phân biệt chủng tộc là Billy Smith. Sáng ngày 15/03, một trái lựu đạn đã phát nổ trong một doanh trại sĩ quan ở căn cứ Biên Hòa, vụ nổ đã giết chết hai trung úy. Smith đã bị bắt và tống vào nhà tù Long Bình trước khi bị đừa về xét xử tại Mỹ. Bằng chứng cho thấy anh có tội bao gồm: là người da đen, nghèo, phản đối chiến tranh và từ chối trở thành nạn nhân của nạn phân biệt chủng tộc.”

chien tranh viet nam
Cuộc bạo động ở thành phố Detroit – Mỹ

Khi sự kiện bạo lực nổ ra ở thành phố Detroit vào ngày 23/07/1967, Hannah ngay lập tức đưa tin. Ngạc nhiên thay thời điểm ấy, không khí ở Mọi căn cứ quân sự của Mỹ ở Miền nam việt nam đều trở nên lặng im một cách đáng sợ khi cô cho phát sóng mọi chi tiết về vụ bạo loạn mà mình có. Mike Roberts, một người lính từ Detroit đến đóng quân tại Đà Nẵng, đã nhớ rất rõ tuần lễ đó. “Hannah tiếp tục và cô ấy biết rất rõ đơn vị nào đã được điều động và loại vũ khí nào được sử dụng, Từ lúc đó, chúng tôi bắt đầu hướng về quê nhà. Chúng tôi biết về loại vũ khí ấy và sự tàn phá mà chúng có thể gây ra cho con người, và khủng khiếp hơn là bây giờ những loại vũ khí đó đang chĩa vào người dân chúng ta, các anh biết đấy, quân đội của chúng ta đang giết chết chính người dân của chúng ta. Chúng ta cũng như Việt Cộng mà thôi. Hannah đã đưa ra một lời kết luận cho chủ đề này một cách rất đáng sợ.”

Chương trình của Hannah Hà Nội dù có bị ngăn chặn trên toàn miền nam Vietnam, thì Cô ấy vẫn có thể yên tâm rằng sẽ luôn có thính giả người Mỹ lắng nghe chương trình phát sóng của cô – Đó chính là các tù nhân chiến tranh, bị giam giữ ở những nơi như Trại giam Hỏa Lò, nơi mà giới phi công Mỹ hay gọi vui là “Khách sạn Hilton Hà Nội.” Thượng nghị sĩ Mỹ John McCain, một tù nhân ở đó suốt hơn 5 năm, đã nhận xét đầy dí dỏm rằng: “Tôi nghe Hannah mỗi ngày. Cô ấy là một nghệ sĩ giải trí tuyệt vời. Tôi lấy làm ngạc nhiên khi cô không đến được Hollywood.”

Thiếu tá phi công Ray Voden, người đã bị bắn hạ trên bầu trời Hà Nội vào ngày 03/04/1965, đã nghe chương trình của Hannah trong suốt 8 năm. Đã chia sẻ “Hannah thường là nguồn gốc khuấy động sự tranh luận giữa các tù nhân. Đã có lần chúng tôi suýt nữa đánh nhau vì cô ấy. Một số muốn nghe chương trình của cô ấy, trong khi những người khác cố gắng phớt lờ. riêng Cá nhân tôi chọn lắng nghe vì tôi thường lượm lặt thông tin và cố gắng tìm ra sự thật trong mỗi câu chuyện của cô ấy.”

Trong vòng 5 năm sau khi trở thành phóng viên của ABC News, gần như ngày nào tôi cũng thu âm lại các chương trình phát sóng của Hannah, phòng khi cô ấy có vài mẩu tin đáng giá, hay có bài phỏng vấn một phi công Mỹ bị bắt. Với tôi, cô ấy là một nguồn thông tin cần được kiểm tra và phân loại trong hàng loạt các nguồn tin về Chiến tranh Việt Nam.

Cuộc gặp gỡ định mệnh

Tháng 05/1978, tôi quay trở lại Việt Nam và đề nghị Bộ Ngoại giao sắp xếp một cuộc phỏng vấn với Hannah Hà nội. Lúc ấy, Hannah Hà Nội đã rời Hà Nội yêu dấu của mình và chuyển đến sống ở Thành phố Hồ Chí Minh, cô ấy sống cùng chồng mình, một người miền nam và là một sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam. Điểm hẹn của chúng tôi là quán bar trên tầng thượng Khách sạn Rex, nơi tôi chờ đợi cùng với Ken Watkins, người từng là lính Thủy quân Lục chiến trong chiến tranh việt nam và là một thính giả quen thuộc của Hannah.

Trong khi chờ đợi, Ken đã hồi tưởng những ký ức của mình về Hannah. “Sóng radio khá tốt ở Đà Nẵng, và thường thì một hoặc hai lần mỗi tuần, chúng tôi bật đài để nghe cô ấy nói về cuộc chiến, Kịch bản của Hannah không hẳn là có ý nghĩa; cô ấy sử dụng tiếng Anh-Mỹ, nhưng không thực sự nói thứ ngôn ngữ của chúng ta, bất chấp biểu cảm và ngữ điệu có chuẩn đến đâu, thậm chí còn dùng cả những bài hát bị cấm trên đài phát thanh của quân đội Mỹ. Điều tuyệt vời nhất ở Hannah: bởi vì cô ấy là phụ nữ, một người phụ nữ với chất giọng rất nhẹ nhàng.”

chien tranh viet anm
Nàng Hannah Ha noi và Tác giả

Thế là, một cựu lính thủy đánh bộ và một cựu phóng viên chiến trường đã dành buổi sáng đầy nắng đó để chờ đợi Hannah Hà Nội xuất hiện, mong rằng thực tế sẽ quét sạch những năm tháng đầy hình ảnh cay đắng trong tâm trí của chúng tôi. Một Bà Rồng? một Chuyên gia về chiến tranh tâm lý? Nhà tiên tri? Hay thứ gì đó khác?

Nhưng cũng như những bóng ma khác của cuộc chiến, Hannah hoàn toàn không như chúng tôi tưởng tượng. Cô chẳng có chút gì của Bà Rồng trong câu chuyện của Terry and the Pirates. Cô ấy xuất hiện Thanh lịch và quyến rũ trong chiếc áo dài màu vàng nổi bật, trang phục truyền thống của Việt Nam, Hannah vui vẻ trả lời câu hỏi của chúng tôi.

Sau khi cô đã ngồi ngồi xuống, với thói quen nghề nghiệp của một phòng viên, tôi đã hỏi cô ấy lấy tin tức ở đâu.

Hannah đã trở lời không chút do dự “Tờ Stars and Stripes,” tờ báo quân sự chính thức của Quân đội Mỹ. “Chúng tôi đọc tin tức từ nó. Dù ở Hà nội nhưng Chúng tôi có báo mới mỗi ngày. Chúng tôi cũng đọc cả Newsweek, Times và một số tờ báo khác của mỹ. Chúng tôi xem nhận xét của các nhà báo Mỹ và đưa chúng vào chương trình phát sóng của mình, đặc biệt là về các con số thương vong.”

chien tranh viet nam
Tờ Báo nổi tiếng của Quân đội Mỹ

Khi tôi hỏi Hannah rằng Cô đã bao giờ cảm thấy tức giận quân đội Mỹ chưa? Vẫn với chất giọng nhẹ nhàng cô ấy trả lời.

“Khi bom rơi xuống Hà Nội, tôi có cảm thấy tức giận, “Với người Việt nam, Hà Nội là một mảnh đất thiêng liêng. Nhưng ngay cả lúc tôi cảm thấy căm giận với người mỹ nhất, thì lúc lên song nói chuyện với lính Mỹ, tôi vẫn luôn cố gắng bình tĩnh. Tôi chưa bao giờ thấy muốn gây hấn với người Mỹ. Tôi chưa bao giờ gọi họ là kẻ thù, tôi chỉ xem họ là đối thủ.”

Chúng tôi trò chuyện một lúc, về mục tiêu của cô, những thành công và cả những nuối tiếc của cô. Sau đó, tôi hỏi thêm một câu – Hannah sẽ nói gì, nếu cô ấy có một chương trình phát sóng cuối cùng cho lính Mỹ?

Hanah khẽ lắc  đầu rồi nói “Hãy để cho quá khứ được là quá khứ. “Hãy để mọi chuyện qua đi hãy trở thành bạn bè. Mọi thứ Sẽ có lợi hơn nếu chúng ta có thể làm bạn với nhau. Chiến tranh đã kết thúc rồi và Chẳng có lý do gì để trở thành kẻ thù của nhau nữa.” Cuộc Gặp gỡ và phỏng vấn Hannah Hà Nội, đối với tôi, giống như việc trở thành Dorothy gỡ bỏ tấm màn che giấu Phù thủy xứ Oz. Cô Hannah khủng khiếp mà chúng tôi tưởng tượng, hóa ra là một phát thanh viên ôn hòa, nói tiếng Anh trôi chảy và đọc tờ Stars and Stripes.

Hanah Hà nội Trịnh Thị Ngọ đã từ qua đời vào ngày 30/09/2016 ở tuổi 85. Bà được an táng tại Long Tri, huyện Châu Thành, tỉnh Long An, theo phong tục chôn cất của người Việt bên cạnh người chồng và gia đình của ông. Người Con trai duy nhất của bà hiện đang sống và làm việc ở San Francisco. Hoa kỳ.

Theo (New York Time)

Previous articleCuộc chiến không qui ước (P3)
Next articleLịch sử ra đời của chiếc khẩu trang Y tế

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here